کتاب مقتل الحسین علیه السلام اثر ابومخنف (لوط بن یحیی ازدی) از قدیمیترین و معتبرترین منابع دربارهٔ واقعهٔ کربلاست که با روایتی تاریخی و جزئینگر، وقایع شهادت امام حسین(ع) و یارانش را در سال ۶۱ هجری شرح میدهد. این کتاب بر پایهٔ روایات شفاهی شاهدان عینی و راویان موثق، صحنههایی مانند حرکت امام از مدینه به کربلا، مذاکرات با سپاه عمر سعد، حوادث روز عاشورا و شهادت اصحاب و خاندان امام را به تصویر میکشد. ابومخنف با ذکر اسناد و جزئیات، به بررسی ابعاد سیاسی، اجتماعی و عاطفی این حادثه میپردازد، هرچند نسخهٔ اصلی کتاب از بین رفته، اما بخشهای مهم آن در آثار تاریخنگاران بعدی مانند طبری حفظ شده است. این مقتل، بهعنوان منبعی تأثیرگذار در تبیین ظلمپذیری و قیام امام حسین(ع)، جایگاه ویژهای در ادبیات عاشورایی دارد.
